बर्तमान परिप्रेक्ष्यमा सार्थक एवं दीगो शान्तिका लागि सहकार्य

Posted by: mathura

आठ् दलबिच राजनैतिक सहमति भैसकेको अवस्थामा नेपाल सरकार र ने.क.पा. (माओबादी) बीच संपन्न हुन गैरहेको वृहत राष्टिय शान्ति सम्झौताको पूर्व दिवसको अवसरमा शान्तिका लागि सहकार्य सजिलो हुने धेरैका अपेक्षा स्वाभाबिक नै छ । तर साथसाथै सम्पूर्ण जागरुक लोक, राजनैतिक पार्टी ब्यक्तित्व, नागरिक समाज, मानवअधिकार रक्षक, संचार-संजाल, युवा बिद्यार्थि, मजदुर किसान, पेशागत संगठन, राष्ट्रसेवक एवं सम्पूर्ण राज्यसंयन्त्रहरूका निमित्त भने झन् चनाखो, झन् सशक्त र अझ बढी प्रतिबद्ध भएर शान्तिका लागि सहकार्यमा लागि परिरहनु अपरिहार्य भएकोछ । शान्ति कुनै पनि बेला र स्थानमा स्वतः उपज हुने र रहीरहने बस्तु होईन, नीरपेक्ष पनि होईन । बहुसंख्यक लोक र मानवसमाजले विद्यमान द्वन्द्व अन्तरद्वन्द्वहरूलाई सार्थकएवं दीगो शान्तिमा समग्र रुपान्तरण गर्न सुसूचित निर्णयगरी राजनैतिक तथा सामाजिक प्रतिबद्धतासाथ मन, वचन र कर्मले गरिने सकृय सहकार्यबाट आउने माहोल भने पक्कै हो । तसर्थ सार्थकएवं दीगो शान्तिका लागि हामि सबै सरोकारवालाहरू निम्न पाँच कुराहरूमा एकजुट भएर सहकार्य गरी रहनुनै परेकोछ ।

(१) महासचिब गौरी प्रधानको प्रतिबेदनमा उल्लेख भएका सबै पक्ष र सरोकाकरवालाहरूमा, खासगरी सबै क्षेत्र र संस्कृतिका जनताहरूमा, सहभागिमूलक सुसूचित संबादहरूलाई निरन्तरता दिन सबै क्षेत्रका गाउँ बेसी सहर बस्ने सबै संस्कृति र तप्काका जनताहरू (आदीवाशी, जनजाती, महिला, हिमालबाशी, मधेशी, दलीत, अपाङ्ग, उपेक्षीत गरिब लगाएतका भावना, अवस्था, आवस्यकता र समस्याहरू, अग्रगमनका संभावना र अवसरहरू, द्वन्द्वका जड कारणहरू, द्वन्द्व छिप्पिंदै जांदा उब्जिएका असरहरू, राष्ट्रीय र अन्तराष्ट्रीय चासो एवं अग्र दिशाका उदाहरणहरू, सहमतिमा पुग्न सक्ने बुंदाहरू, द्वन्द्व रूपान्तरणका लागि अपरिहार्य राजनैतिक, सामाजिक, सांस्कृतिक र आर्थिक अग्रगमनका विषय बस्तुहरूका समग्रतामा अध्ययन अनुसन्धान गर्दै, आवस्यक एवं उपयुक्त सूचना र बौधिक एवं संचार श्रोतहरू संकलन, समायोजन र संप्रेषण गर्दै, समाधान र परिणाममूखी उपाय, रणनीति, बिकल्प र निकाशका सहभागितामूलक बहस र अन्तरकृयाका माध्यम बाट खोज र बिवेचना गर्दै तथा प्रत्यक्ष अन्तरकृया र सहकार्यका लागि उपयुक्त बिधीहरूका पैरबी गर्दै द्वन्द्वलाई सार्थकएवं दीगो शान्तिमा रूपान्तरण गर्न यो संस्था र हामी सबै निरन्तर लागि रहनु परेकै छ । पक्षपक्ष बिच, जनताजनता बिच र संस्कृतिसंस्कृति बिच हुने सुसूचित संबादनै द्वन्द्व रूपान्तरणका पहिलो र भरपर्दो उपाय हो । निर्वाचित कार्यसमितिका सबै सदस्यहरूमा यस महान कार्यमा सफलता मिलोस भन्ने कामना साथ बधाई दिन्छु ।

(२) सबै सरोकारवालाहरूमा खासगरी जनतामा, त्यसमा पनि आदीवाशी, जनजाती, महिला, मधेशी, हिमालबाशी, दलीत, अपाङ्ग, उपेक्षीत गरिब सबैमा, उपयुक्त माध्यम र कार्यक्षेत्रहरूलाई निरन्तरता दिंदै सुसूचित निर्णय गराउन यस संस्थाले सहजकर्ता र उत्प्रेरकका भूमिका खेल्न पनि झन् सशक्त भएर लाग्नु दोश्रो महत्वपूर्ण दायीत्व हो । जनता बाट सिक्दै जनतालाई सिकाउंदै सक्षम बनाउनु यसको सामाजिक दायीत्व हो । द्वन्द्वरत पक्षहरूलाई एक ठाउँमा ल्याएर सहमतिमा पुर्याउन सुसूचित र सशक्तिकृत जनता नै सबैभन्दा ठूलो र प्रभाबकारी शक्ति हो । किनभने जनता द्वन्द्व रूपान्तरणमा चासो लिएर आन्दोलित भईरहे द्वन्द्वरत पक्षहरू एकर् इन्च पनि तल माथि वा दायाँ बायाँ गर्न सक्दैन । द्वन्द्व रूपान्तरणको मूल मुद्दा जनताको जित हो । जनता जिते सरकार, सात दल, माओबादी लगाएत सबैका जित हुन्छ । जनता हारे जित्ने कोहि हुनै सक्दैन ।

(३) जनताले खोजेको शान्ति द्वन्द्व रूपान्तरित सार्थक एवं दीगो शान्ति हो; मृत वा त्राशादी अथवा गतिबिहिन होईन । जबर्जस्ति लादिएको शान्ति द्वन्द्व भन्दा पनि भयावह र घातक हुन्छ ।त्यस्तै गतिबिहिन शान्तिले कालान्तरमा अत्यन्तै खतरनाक द्वन्द्वको रुप लिन्छ । एकातिर द्वन्द्व अर्न्तर्द्वन्द्व जुनसुकै काल, परिस्थिति र अवस्थाका स्वाभाबिक नीयति हो भने अर्को तिर द्वन्द्व र शान्ति एक अर्को बिना अस्तित्वमा रहन सक्दैन । नेपालको पाँच हजार बर्षभन्दा पहिलेको सबै भन्दा पुरानो धर्म, तागेरा निङ्गमा फुङ्गमा धर्म, अनुसार सुल्टो उल्टो वा परस्पर बिरोधी तत्व वा अवस्था एक अर्को बिना संभव हुंदैन । चीनको २,६०० वर्षपहिले सुरु भएको टाओ (डाओ) दर्शनले प्रतिपादीत गरेको याङ्ग याङ्गि सिद्धान्तले पनि यही पुष्टि गर्छ । तर्सथ जबर्जस्ति लादिएको शान्ति त शान्ति नै होईन, हुन सक्दैन । अधिनायकबाद वा तानाशाहले बन्धक र बिवश बनाउने दाशता मात्र हो । द्वन्द्वलाई जनता र सबै सरोकार पक्षहरू मिलेर सुझबुझले नै शान्तिमा रुपान्तरण गर्नु पर्ने हुन्छ । यसको बिकल्प खोज्नु आफ्नो, समाजको र देशको अस्तित्व गुमाउनु मात्र हुनेछ ।

(४) द्वन्द्व माथि शान्ति हाबि गर्ने सबैभन्दा सरल उपाय लोकतन्त्र, लाकतान्त्रिक संस्कृति र सशक्त जनताको राजनैतिक तथा सामाजिक माहोललाई साकार र सुदृध बनाउनु हो (लोकतन्त्र सब्दले जनताले निर्माण गर्ने जनताकै गणतन्त्र बुझाउँछ । किनभने लोक सब्दले लोक भन्दा माथि वा तल कसैको अस्तित्व स्विकार्दैन) । यी सबले ‘जनताका बोलीलाई बन्दुकका गोली भन्दा शक्तिशाली’ बनाउँदछ । नेपालको १९ दिने दोश्रो जनब्रि्रोहले यसको पुस्ति गरेको छ ।त्यस्तै इरान, फिलिपिन्स, इन्दोनेसिया, सोबियत रुस आदिमा जनताले शक्तिशाली शाषनब्यवस्थालाई निशस्त्र ढालेकै हो । बिगतमा कार्ल मार्क्सले भनेका थिए, ‘बल (द्वन्द्व) राज्यशक्तिको सुदेनि हो’ । तेस्तै माओत्सेतुङ्गले ‘राज्यशक्ति बनदुकका नालबाट निस्किन्छ’ भनि भनेका थिए । ती उक्तिहरू बिगत इतिहासमा सान्दर्भिक थिए । अहिले सम्म पनि बाध्यता उहि हो । तर द्रूतगतिमा बिकशित भईरहेको मानब इतिहास र मानबताका नयाँ अवधारणाले ती बाध्यताका युगको मृत्यु भैसकेको जनाई सकेकोछ । बिश्वभर चलिरहेको हवा(लोकतन्त्र, लोकतान्त्रिक संस्कृति र सशक्त जनता(का राजनैतिक तथा सामाजिक अवधारणाले सबै खाले युद्ध र युद्धका मान्यताहरूलाई असान्धर्बिक बनाई छाड्ने नयाँयूगको थालनि भैसकेको जनाई रहेकोछ । तर्सथ शान्तिका लागि सांच्चिकै सहकार्य गर्न लोकतन्त्र, लाकतान्त्रिक संस्कृति र सशक्त जनताको राजनैतिक तथा सामाजिक माहोल ल्याउन हामी सबै लागिपर्नु परेकोछ । नयाँयूगको यो आवाज सबैले सुन्न र सबैलाई सुनाउन सके तथा सबैले नयाँअवधारणा बमोजिम आचरण गरे नेपालमा र विश्वमा जीवन्त र निरन्तर अग्रगामी शान्ति अव टाढा हुने छैन ।

(५) प्रतिगमनले षडयन्त्र गरि पछाडीको ढोकाबाट बारबार हाबि भएर जनताका र्सार्वभौम र नागरिक तथा मानव अधिकारहरू चोरेर हरण गरिरहेको हाम्रा र अन्य देशहरूकार् इतिहासका घटनाहरूबाट चेतेर यसपालि त सम्पूर्णनेपाली जनताले नेपालका अबनति, अधोगति तथा राजनैतिक एवं सामाजिक बिसंगति र सबै खाले द्वन्द्वहरूका मूल कारक(राजतन्त्र, सामन्तबाद र तेस्का शक्तिपूंजहरूलाईर्(इतिहासको मलमा परिणत गरिसकेको छ । हाम्रा मललाई ट्वाइलेटमा फ्लस् गरी ब्यवस्था गरै भै हामी सबै मिलेर इतिहासको मल बनिसकेको राजतन्त्र, सामन्तबाद र त्यसका शक्तिपूंजहरूलाइ जनमतको बाढीले फ्लस गरेर इतिहासको अतीतमा सदाको लागि बिर्सजन गरौं ।
( यो लेख २९ कार्तिक २०६३, काठ्माण्डूमा भएको शान्तिका लागि सहकार्यको तेस्रो वार्षिक साधारण सभामा प्रेषित आफ्नो बक्तब्यको आधारमा तयार पारिएको हो ।)

बर्तमान परिप्रेक्ष्यमा सार्थक एवं दीगो शान्तिका लागि सहकार्य was last modified: September 26th, 2007 by mathura
 

Blog Comments

  1. Yestai Ho

    It is very difficult to believe that Prachanda will ever give up his communist country dream. If he does, he gets all credit for freeing up Nepal from Monarchy. We lost thousands of lives. It will be big pay back to those fallen heroes if we get rid of the dictatorship we have for the last 200 years. Yes we need to be watching carefully.

    Thank you for your write-up Dr. Shrestha. You have personally played a big role in the movement staying underground and even inside the bar.

  2. Rudra Pandey

    As you have clearly cautioned, chances of royal supporter hitting from the back is still there. But, it is very slim. I see more chances of SPA and maoists not being able to work together. I can’t trust maoists and Girija yet. Maoists are still continuing abduction and forceful recruitment. They are fundamentalists and it takes a lot of work to change them. People like you have played a great role in this revolution and hats off to you. Thank your for your write-up here.

    Rudra

  3. Mathura

    Dear All
    Although I am yet to be invited to observe the signing of peace accord by Nepal government and the Maoists I hope that it will be successfully concluded. According to the Nepal Sambat today is Thursday 11 Kachhalaga 1127 (November 16, 2006). The day is auspicious and dedicated as Utpatika Ekadashi – that is a day commencing new creation, new way of thinking and behaving.
    Let this day be remembered as historic conclusion of peace accord.
    Kindly comment.

Post Your Comments:

Your email address will not be published. Required fields are marked *